Türk Borçlar Kanunu'na göre yapısal özellik taşıyan, maliyeti yüksek ve

konutun işlevselliğini doğrudan etkileyen onarımlar ev sahibinin

yükümlülüğündedir.

Kiracı, yaşam güvenliğini veya konutun kullanılabilirliğini etkileyen bir

sorun için zorunlu masraf yaparsa, ödediği tutarı ev sahibinden geri

alma hakkına sahiptir.

Yargıtay kararları, kiracının zorunlu tamir için yaptığı ödemenin ev

sahibi tarafından karşılanması gerektiğini ve bu harcamanın kira

bedelinden düşülebileceğini belirtmektedir.

Kira ilişkilerinde en çok kafa karıştıran konulardan biri, konutta ortaya

çıkan masrafların hangi tarafça karşılanacağı. Birçok kiracı, aslında kendi

yükümlülüğünde olmayan büyük onarımları üstlenerek ödeme yapıyor.

Oysa Türk Borçlar Kanunu (TBK), bu tür giderlerin önemli bir bölümünü

ev sahibinin sorumluluğuna yerleştiriyor. Uzmanlara göre hem kiracıların

hem de ev sahiplerinin bu ayrımı doğru yapması büyük önem taşıyor.

KANUNLAR BU SORUMLULUKLARI EV SAHİBİNE YÜKLÜYOR

Türk Borçlar Kanunu'na göre ev sahibinin temel görevi, kiralanan yeri

sözleşme boyunca "kullanıma elverişli" durumda tutmak. Bu kapsamda

yapısal özellik taşıyan, maliyeti yüksek ve konutun işlevselliğini doğrudan

etkileyen onarımlar ev sahibinin yükümlülüğünde bulunuyor. Tesisatın

yenilenmesi, kombi veya ısıtma sistemlerinin değiştirilmesi, çatı ve dış

cephe tamiratları, asansörün kapsamlı bakımları gibi masraflar bu

kapsama giriyor.

KİRACI ZORUNLU GİDERİ ÖDERSE NE OLUR?

Uygulamada kimi ev sahiplerinin tadilatları geciktirdiği ya da masrafları

üstlenmekten kaçındığı durumlarla karşılaşılabiliyor. Yaşam güvenliğini

veya konutun kullanılabilirliğini etkileyen bir sorun ortaya çıktığında kiracı

zorunlu harcamayı kendi bütçesiyle yapmak zorunda kalırsa, ödediği tutarı

ev sahibinden geri alma hakkına sahip oluyor. Kanun bu tür ödemeleri

"zorunlu masraf" olarak tanımlıyor ve iade edilmesini zorunlu kılıyor.

YARGITAY'IN KARARLARI YOL GÖSTERİCİ

Yargıtay kararlarında ise kiralanandaki ayıp giderilmeden ev sahibinin

sorumluluktan kaçamayacağı, kiracının zorunlu tamir için yaptığı

ödemenin ev sahibi tarafından karşılanması gerektiği ve yapılan

harcamanın kira bedelinden düşülebileceği. Çatı akması, elektrik

sisteminin tamamen yenilenmesi, kombinin işlevini yitirmesi gibi

örnekler, bu maddi yükümlülüğün ev sahibine ait olduğunu açık

şekilde gösteriyor.

KİRACILAR HAKLARINI BİLMELİ

Uzmanlar, kiracıların cebinden çıkan her zorunlu harcamanın belgelendirilmesi

gerektiğini, gerekirse noter üzerinden ihtar çekilmesinin süreci kolaylaştıracağını

belirtiyor. Sonuç olarak, ev sahibinin kendisine ait bir masrafı kiracıya yükleme

hakkı bulunmuyor. Kiracı zorunlu bir gideri kendi bütçesinden karşılamışsa, ev

sahibinin bunu iade etmesi hem kanuni bir zorunluluk hem de kira ilişkisinin

doğal gereği olarak görülüyor.